Een RI&E (Risico-inventarisatie en -evaluatie) kun je in principe zelf maken, maar dit vereist specifieke kennis van arbowetgeving en veiligheidsnormen. Voor kleinere bedrijven met eenvoudige werkprocessen is het mogelijk om zelf te beginnen, terwijl complexere organisaties beter af zijn met professionele ondersteuning. De keuze hangt af van je expertise, beschikbare tijd en de risico’s die je bereid bent te nemen.

Wat houdt het maken van een RI&E precies in?

Een RI&E maken betekent het systematisch inventariseren en evalueren van alle arbeidsrisico’s in je organisatie. Dit wettelijk verplichte document vormt de basis voor je veiligheidsmanagement en moet alle werkplekken, taken en medewerkers omvatten.

Het proces begint met het in kaart brengen van alle werkzaamheden en werkplekken binnen je organisatie. Vervolgens identificeer je mogelijke gevaren, zoals fysieke risico’s, chemische blootstelling, ergonomische problemen en psychosociale belasting. Voor elk geïdentificeerd risico beoordeel je de kans dat het voorkomt en de ernst van de mogelijke gevolgen.

Na de risicoanalyse stel je concrete maatregelen op om risico’s te elimineren of te beheersen. Dit kan variëren van technische aanpassingen tot het verstrekken van persoonlijke beschermingsmiddelen. Je plant ook wanneer en hoe je deze maatregelen implementeert.

De tijdsinvestering is aanzienlijk. Voor een klein bedrijf kun je rekenen op minimaal 20 tot 40 uur, afhankelijk van de complexiteit. Grotere organisaties hebben vaak weken nodig voor een volledige RI&E. Daarnaast moet je het document regelmatig actualiseren bij veranderingen in werkprocessen of na incidenten.

Welke risico’s loop je als je zelf een RI&E maakt?

Het zelf maken van een RI&E brengt verschillende juridische en praktische risico’s met zich mee. Onvolledige risicoanalyses kunnen leiden tot arbeidsongevallen en aansprakelijkheidskwesties, terwijl fouten in de documentatie problemen opleveren bij inspecties.

Een veelvoorkomende fout is het onderschatten van psychosociale arbeidsbelasting, zoals werkdruk en stress. Ook worden ergonomische risico’s regelmatig over het hoofd gezien, omdat deze minder zichtbaar zijn dan fysieke gevaren. Chemische risico’s vereisen specifieke kennis van veiligheidsinformatiebladen, die niet iedereen goed kan interpreteren.

Juridisch gezien blijf je als werkgever volledig aansprakelijk voor een onvolledige of onjuiste RI&E. Bij arbeidsongevallen kan de Arbeidsinspectie onderzoek doen naar de kwaliteit van je risicoanalyse. Gebreken kunnen leiden tot boetes tot € 87.000 of zelfs strafrechtelijke vervolging bij ernstige nalatigheid.

Praktisch gezien ontbreekt vaak de objectiviteit om eigen werkprocessen kritisch te beoordelen. Medewerkers durven niet altijd openlijk over risico’s te praten met hun werkgever, waardoor belangrijke informatie gemist wordt. Ook het bijhouden van wijzigingen en updates vereist discipline en kennis die niet altijd aanwezig zijn.

Wanneer is het verstandig om een RI&E uit te besteden?

Uitbesteding is verstandig wanneer je organisatie meer dan 15 à 20 medewerkers heeft of complexe werkprocessen kent. Ook bij gevaarlijke stoffen, machines of werkzaamheden is professionele expertise essentieel voor een adequate risicoanalyse.

Bedrijven in de bouw, industrie, zorgverlening en transport hebben vaak te maken met specifieke regelgeving en normen die specialistische kennis vereisen. Hetzelfde geldt voor organisaties die werken met hijskranen, drukvaten, gevaarlijke chemicaliën of medische apparatuur.

Als je beperkte tijd hebt of geen medewerkers kunt vrijmaken voor een grondige risicoanalyse, is uitbesteding praktischer. Een professionele RI&E wordt meestal binnen twee tot vier weken opgeleverd, terwijl je zelf maanden bezig kunt zijn.

Overweeg ook uitbesteding wanneer je eerder problemen hebt gehad met de Arbeidsinspectie of wanneer je verzekeraar eisen stelt aan de kwaliteit van je RI&E. Bij fusies, overnames of grote organisatieveranderingen is externe expertise waardevol voor een objectieve beoordeling.

Voor kleine kantooromgevingen, eenvoudige detailhandel of consultancybedrijven zonder specifieke gevaren kun je vaak wel zelf beginnen, mits je je goed inleest in de vereisten.

Wat zijn de kosten van zelf maken versus uitbesteden van een RI&E?

Een professionele RI&E kost tussen € 1.500 en € 5.000, afhankelijk van bedrijfsgrootte en complexiteit, terwijl zelf maken vooral tijd kost maar verborgen risico’s met zich meebrengt. De totale kosten van beide opties verschillen minder dan vaak wordt gedacht.

Bij het zelf maken lijken de kosten laag: alleen tijd van medewerkers en eventueel software (€ 200 tot € 500 per jaar). Voor een grondige RI&E ben je echter 40 tot 80 uur kwijt aan research, interviews, documentatie en implementatie. Bij een uurtarief van € 50 kom je al snel op € 2.000 tot € 4.000 aan interne kosten.

Daarbovenop komen mogelijke kosten voor training in RI&E-methodiek, juridische updates en externe validatie. Als je fouten maakt, kunnen herstelkosten en mogelijke boetes de besparing tenietdoen.

Professionele uitbesteding biedt zekerheid over kwaliteit en compliance. Je krijgt meestal ook ondersteuning bij implementatie en updates. Veel adviseurs bieden pakketdeals met jaarlijkse updates en toegang tot expertise.

Voor een kosteneffectieve keuze kun je overwegen om de basis zelf te doen en specifieke onderdelen uit te besteden. Hybride oplossingen, waarbij je begeleiding krijgt bij het zelf maken, bieden een middenweg.

Wij ondersteunen organisaties bij het maken van kwalitatieve RI&E’s die voldoen aan alle wettelijke eisen. Ons veiligheidsmanagement omvat complete risicoanalyses en implementatiebegeleiding. Voor persoonlijk advies over de beste aanpak voor jouw situatie kun je een afspraak maken voor een vrijblijvend gesprek.