Blog - 1 februari 2026 door Lammert Meinema

Wat is het verschil tussen een V&G-plan ontwerpfase en uitvoeringsfase?

Een V&G-plan voor de ontwerpfase richt zich op het identificeren van veiligheidsrisico’s tijdens de ontwerp- en planningsfase van een bouwproject, terwijl het V&G-plan voor de uitvoeringsfase zich concentreert op praktische veiligheidsmaatregelen tijdens de daadwerkelijke bouw. Beide plannen zijn wettelijk verplicht en vullen elkaar aan om volledige veiligheid te waarborgen gedurende het hele bouwproces.

Wat is een V&G-plan en waarom zijn er twee verschillende fasen?

Het Veiligheids- en Gezondheidsplan (V&G-plan) is een wettelijk verplicht document bij bouwprojecten dat veiligheidsrisico’s identificeert en beheersmaatregelen beschrijft. Er zijn twee verschillende fasen omdat veiligheidsrisico’s en verantwoordelijkheden verschillen tussen de ontwerpfase en de uitvoeringsfase van een bouwproject.

Het V&G-plan voor de ontwerpfase wordt opgesteld tijdens de ontwerp- en planningsfase. Dit plan richt zich op structurele veiligheidsaspecten, materiaalkeuzes en ontwerpbeslissingen die de veiligheid van toekomstige gebruikers en onderhoudspersoneel beïnvloeden. Het behandelt permanente veiligheidsvoorzieningen die in het ontwerp worden geïntegreerd.

Het V&G-plan voor de uitvoeringsfase daarentegen concentreert zich op tijdelijke veiligheidsmaatregelen tijdens de bouwwerkzaamheden. Dit plan behandelt praktische aspecten zoals steigers, hijswerkzaamheden, gevaarlijke stoffen en werkprocedures die specifiek gelden tijdens de bouwfase.

Welke risico’s worden geïdentificeerd in de ontwerpfase versus de uitvoeringsfase?

In de ontwerpfase worden structurele en permanente veiligheidsrisico’s geïdentificeerd die voortvloeien uit ontwerpkeuzes. Deze omvatten toegankelijkheid voor onderhoud, valbeveiliging op daken, veilige materialen en ergonomische aspecten voor toekomstige gebruikers.

Risico’s in de ontwerpfase betreffen onder andere:

  • Permanente valbeveiliging en veilige toegangswegen
  • Materiaalkeuzes die gezondheidsrisico’s kunnen veroorzaken
  • Structurele stabiliteit en draagkracht
  • Brandveiligheid en evacuatieroutes
  • Toegankelijkheid voor onderhoud en inspectie

In de uitvoeringsfase worden tijdelijke risico’s geïdentificeerd die specifiek gelden tijdens de bouwwerkzaamheden. Deze risico’s zijn dynamisch en veranderen naarmate het project vordert.

Risico’s in de uitvoeringsfase omvatten:

  • Tijdelijke constructies zoals steigers en bekisting
  • Hijswerkzaamheden en transport van materialen
  • Werken op hoogte en in besloten ruimtes
  • Gebruik van gevaarlijke stoffen en gereedschappen
  • Samenwerking tussen verschillende aannemers

Wie is verantwoordelijk voor het opstellen van elk type V&G-plan?

De veiligheidscoördinator ontwerpfase is verantwoordelijk voor het opstellen van het V&G-plan voor de ontwerpfase, in samenwerking met architecten en adviseurs. De opdrachtgever benoemt deze coördinator en zorgt voor de benodigde informatie en middelen.

Voor het V&G-plan in de ontwerpfase geldt:

  • Opdrachtgever: benoemt de veiligheidscoördinator en verstrekt projectinformatie
  • Veiligheidscoördinator ontwerpfase: stelt het plan op en coördineert met het ontwerpteam
  • Architecten en adviseurs: leveren technische input over ontwerpkeuzes
  • Constructeurs: adviseren over structurele veiligheidsaspecten

Het V&G-plan voor de uitvoeringsfase wordt opgesteld door de veiligheidscoördinator uitvoeringsfase, vaak in samenwerking met de hoofdaannemer. Deze coördinator kan dezelfde persoon zijn als in de ontwerpfase, maar heeft andere verantwoordelijkheden.

Voor het V&G-plan in de uitvoeringsfase geldt:

  • Hoofdaannemer: levert praktische input over uitvoeringsmethoden
  • Veiligheidscoördinator uitvoeringsfase: stelt het plan op en houdt toezicht
  • Onderaannemers: verstrekken informatie over specifieke werkprocessen
  • Leveranciers: adviseren over het veilige gebruik van materialen en apparatuur

Wanneer moet elk V&G-plan klaar zijn en wat zijn de gevolgen van vertraging?

Het V&G-plan voor de ontwerpfase moet gereed zijn voordat de aanbestedingsprocedure start of de uitvoeringsovereenkomst wordt gesloten. Het V&G-plan voor de uitvoeringsfase moet beschikbaar zijn voordat de werkzaamheden op de bouwplaats beginnen.

Timing V&G-plan ontwerpfase:

  • Opstelling tijdens het definitieve ontwerp en de technische uitwerking
  • Gereed voor aanbesteding of gunning aan een aannemer
  • Beschikbaar voor aannemers om reële prijsvorming mogelijk te maken
  • Bij te werken na aanpassingen in het ontwerp

Timing V&G-plan uitvoeringsfase:

  • Opstelling na gunning, maar vóór de start van de bouwwerkzaamheden
  • Gebaseerd op definitieve uitvoeringsmethoden en planning
  • Goedkeuring door de opdrachtgever voordat het werk mag beginnen
  • Regelmatige updates tijdens de uitvoering

Vertraging in het opstellen van V&G-plannen kan leiden tot juridische aansprakelijkheid, boetes van toezichthouders, stillegging van werkzaamheden en verhoogde verzekeringsrisico’s. Daarnaast kunnen projectvertragingen ontstaan en kan de veiligheid van werknemers in gevaar komen.

Hoe zorgt u ervoor dat beide V&G-plannen optimaal bijdragen aan projectveiligheid?

Effectieve V&G-plannen vereisen goede communicatie tussen alle betrokken partijen, regelmatige updates en praktische implementatie. Integratie met bestaande veiligheidsmanagementsystemen vergroot de effectiviteit en zorgt voor consistente veiligheidsstandaarden.

Best practices voor optimale implementatie:

  • Zorg voor heldere communicatie tussen de coördinatoren voor de ontwerpfase en de uitvoeringsfase
  • Organiseer regelmatige overleggen met alle betrokken disciplines
  • Werk de plannen bij bij wijzigingen in ontwerp of uitvoeringsmethoden
  • Train alle medewerkers in de inhoud en toepassing van beide plannen
  • Voer regelmatige audits uit om de naleving te controleren

Een gestructureerd veiligheidsmanagementsysteem helpt bij het effectief implementeren van beide V&G-plannen. Dit zorgt voor consistente processen, betere documentatie en proactieve risicobeheersing gedurende het hele project.

Wilt u advies over het opstellen van effectieve V&G-plannen voor uw bouwproject? Maak een afspraak om te bespreken hoe wij u kunnen ondersteunen bij het creëren van een veilige werkomgeving die voldoet aan alle wettelijke vereisten.

Veelgestelde vragen

Wat gebeurt er als tijdens de uitvoering blijkt dat het Vu0026G-plan voor de ontwerpfase onvolledig was?

Het Vu0026G-plan voor de uitvoeringsfase moet dan worden aangepast om de ontbrekende risico’s op te vangen. De veiligheidscoördinator uitvoeringsfase werkt samen met de hoofdaannemer om aanvullende maatregelen te implementeren en de kosten worden meestal verhaald op de verantwoordelijke partij.

Hoe vaak moeten Vu0026G-plannen worden bijgewerkt tijdens een bouwproject?

Het Vu0026G-plan ontwerpfase wordt bijgewerkt bij ontwerpwijzigingen, terwijl het uitvoeringsplan minimaal maandelijks of bij elke significante wijziging in werkprocessen moet worden geactualiseerd. Bij complexe projecten kan wekelijkse evaluatie nodig zijn om alle risico’s actueel te houden.

Waarom kunnen aannemers niet volstaan met alleen een Vu0026G-plan voor de uitvoeringsfase?

Het ontwerpfase-plan identificeert structurele risico’s die niet meer kunnen worden aangepakt tijdens de bouw, zoals materiaalkeuzes en permanente veiligheidsvoorzieningen. Zonder dit plan missen aannemers cruciale informatie over langetermijnrisico’s en kunnen zij onrealistische prijzen calculeren voor veiligheidsmaatregelen.

Wat zijn de belangrijkste verschillen in aansprakelijkheid tussen beide Vu0026G-plannen?

Bij het ontwerpfase-plan ligt de aansprakelijkheid bij de opdrachtgever en ontwerpteam voor permanente veiligheidsrisico’s, terwijl bij het uitvoeringsfase-plan de aannemer verantwoordelijk is voor tijdelijke veiligheidsmaatregelen. Beide partijen blijven echter aansprakelijk voor hun eigen expertise en beslissingen gedurende het hele project.

Meer actueel