Een RI&E (risico-inventarisatie en -evaluatie) mag worden opgesteld door gekwalificeerde veiligheidsdeskundigen, preventiedeskundigen of door werkgevers zelf, afhankelijk van de complexiteit van het bedrijf. De opsteller moet beschikken over voldoende kennis van arbeidsveiligheid en de specifieke risico’s in de betreffende sector om een kwalitatief goede RI&E te kunnen maken.
Een RI&E is een wettelijk verplichte risico-inventarisatie waarbij alle arbeidsrisico’s in een bedrijf systematisch worden geïdentificeerd en beoordeeld. De Arbowet verplicht elke werkgever om deze evaluatie uit te voeren en actueel te houden.
Het document dient als basis voor het veiligheidsbeleid en moet alle mogelijke gevaren voor werknemers in kaart brengen. Dit omvat fysieke risico’s zoals valgevaar en chemische blootstelling, maar ook psychosociale aspecten zoals werkdruk en intimidatie.
Bedrijven zonder actuele RI&E riskeren boetes van de Arbeidsinspectie tot € 87.000 voor zware overtredingen. Belangrijker nog is dat zonder goede risico-inventarisatie ongevallen kunnen ontstaan die voorkomen hadden kunnen worden. De RI&E vormt de basis voor alle verdere veiligheidsmaatregelen en preventieprogramma’s binnen de organisatie.
De opsteller van een RI&E moet beschikken over specifieke kennis van arbeidsveiligheid en de relevante wet- en regelgeving. Dit vereist meestal een hbo- of wo-opleiding, aangevuld met gespecialiseerde cursussen op het gebied van arbeidsomstandigheden.
Vereiste competenties omvatten grondige kennis van de Arbowet, ervaring met risicoanalyses en inzicht in branchespecifieke gevaren. Voor complexere sectoren, zoals de chemische industrie of de bouw, zijn aanvullende certificeringen nodig.
Preventiedeskundigen hebben vaak een achtergrond in techniek, psychologie of geneeskunde, met een specialisatie in arbeidsveiligheid. Veiligheidskundigen richten zich meer op technische aspecten en hebben meestal een technische opleiding. Beide groepen moeten hun kennis regelmatig bijwerken door middel van nascholing en certificering.
Werkgevers mogen zelf een RI&E opstellen als zij over voldoende deskundigheid beschikken en het bedrijf relatief eenvoudige risico’s kent. Voor complexe organisaties of risicovolle sectoren is externe expertise meestal noodzakelijk.
Kleine kantoren of winkels kunnen vaak volstaan met een zelf opgestelde RI&E, mits de eigenaar zich goed in de materie heeft verdiept. Bedrijven met meer dan 25 werknemers moeten echter volgens de wet een preventiedeskundige inschakelen.
Factoren die externe hulp noodzakelijk maken, zijn onder andere: gevaarlijke stoffen, complexe machines, wisselende werkomstandigheden of specifieke brancherisico’s. Ook bij eerdere arbeidsongevallen of klachten van werknemers is professionele begeleiding verstandig. De kwaliteit van de RI&E is belangrijker dan wie deze opstelt.
Een preventiedeskundige heeft een bredere, meer integrale benadering van arbeidsveiligheid, terwijl een veiligheidskundige zich voornamelijk richt op technische veiligheidsaspecten en specifieke gevaren in de werkomgeving.
Preventiedeskundigen kijken naar het complete arbeidsomstandighedenbeleid, inclusief psychosociale arbeidsbelasting, organisatiecultuur en gezondheidsbevordering. Zij adviseren over beleid, procedures en de implementatie van veiligheidsmaatregelen op alle niveaus.
Veiligheidskundigen concentreren zich meer op concrete technische risico’s, zoals machineveiligheid, gevaarlijke stoffen en fysieke arbeidsomstandigheden. Zij hebben vaak diepgaande technische kennis van specifieke sectoren of processen. Beide professionals kunnen een RI&E opstellen, maar hun focus en aanpak verschillen, afhankelijk van de behoeften van het bedrijf.
Kies een deskundige met relevante ervaring in uw branche en vraag naar referenties van vergelijkbare bedrijven. Controleer certificeringen en zorg dat de professional up-to-date is met de actuele wet- en regelgeving.
Belangrijke selectiecriteria zijn: sectorspecifieke kennis, ervaring met bedrijven van vergelijkbare omvang en duidelijke communicatie over aanpak en kosten. Vraag naar voorbeelden van eerder werk en naar de methodiek die wordt gehanteerd.
Een goede deskundige neemt de tijd voor een kennismaking, stelt relevante vragen over uw bedrijfsprocessen en legt duidelijk uit wat de RI&E gaat inhouden. Professioneel veiligheidsmanagement vraagt om een partner die niet alleen de RI&E opstelt, maar ook helpt bij de implementatie van verbetermaatregelen.
Twijfelt u over de beste aanpak voor uw specifieke situatie? Wij helpen u graag bij het maken van de juiste keuzes voor uw veiligheidsmanagement. Maak een afspraak voor persoonlijk advies over uw RI&E en uw verdere veiligheidsstrategie.
Bij een onvolledige of verouderde RIu0026E kan de Arbeidsinspectie een waarschuwing geven of direct een boete opleggen tot € 87.000. U krijgt meestal een hersteltermijn om de tekortkomingen op te lossen voordat zwaardere sancties volgen.
Een RIu0026E moet minimaal elke vier jaar worden herzien, maar ook bij belangrijke veranderingen zoals nieuwe machines, andere werkprocessen, verbouwingen of na arbeidsongevallen. Bij structurele wijzigingen in uw bedrijf is directe actualisatie verplicht.
De kosten variëren van € 500 voor eenvoudige kantoren tot € 5.000 voor complexe productielocaties, afhankelijk van bedrijfsgrootte en risicoprofiel. Investeer liever in kwaliteit dan in de goedkoopste optie, want fouten kunnen duur uitpakken.
Organiseer interviews of werkplekbezoeken waarbij werknemers hun dagelijkse risico’s kunnen benoemen, want zij kennen de praktijk het beste. Hun input is waardevol voor het identificeren van gevaren die management mogelijk over het hoofd ziet.
